Psychische problemen rondom de bevalling

Help, ik geniet niet van een roze wolk…

De periode voor, tijdens en kort na de bevalling wordt in medische termen als peripartum omschreven. In die tijdspanne verandert er enorm veel. Niet alleen je lichaam verandert in de zwangerschap en is na de bevalling nieuw, ook mentaal gebeurt er heel wat. Veel ouders die zich fel zorgen maken of duistere gedachten hebben in deze periode, schamen zich. Piekeren, sombere gedachten hebben, angstig zijn … het kan iets zijn dat je overvalt en verrast. Sommige ouders zullen de klachten al van eerder herkennen. Het krijgen van een kindje kan een trigger zijn voor oud zeer. Blijf er niet mee zitten.

Juist in een tijd waarin een baby geboren wordt, kunnen moeilijke gevoelens – al dan niet plots – opduiken. Helaas voelt het soms alsof je de enige bent die niet van die roze wolk geniet. Het overkomt veel meer ouders dan je denkt. In de podcast Zwarte Muisjes hoor je ervaringsverhalen over psychische problemen rond de zwangerschap. Misschien herken jij je wel in deze verhalen en kan je er troost in vinden. 

Herkenbaarheid vinden en meer leren

Goed dat je op zoek bent om jezelf en jullie situatie te gaan begrijpen. Komen die nare gevoelens door je zwangerschap, door de baby, door de hormonen of de snel veranderende situatie? Anne Marleen Meulink vertelt hierover in de podcast Praten over Depressie.
Het Buikencollectief biedt een gratis zwangerschapscursus aan om je voor te bereiden op alles wat er komt. Het Trimbos instituut biedt je de folder Mentaal klaar voor je baby aan om je omgeving mee te nemen.

Wij komen binnenkort ook met een heel fijne oudercursus, die helpend kan zijn als je je mentaal wil voorbereiden op de komst van je kleintje.

De band met je baby versterken

Als je zelf psychische klachten ervaart, kan het zijn dat jij je ook zorgen maakt over de impact ervan op de band met je baby. We willen je graag gerust stellen: hoe jij je ook voelt en wat er ook aan de hand is, je kunt altijd de band met je baby versterken en/of herstellen. Je moet het niet alleen doen. Laat jezelf goed verzorgen, zodat jij goed voor je kindje kan zorgen.

Uitleg geven en woorden vinden

Het helpt als jij je kind vanaf de start meeneemt door jouw gevoel en eventuele reacties te ondertitelen en uit te leggen. Ondertitelen betekent dat je aan je kleintje luidop vertelt wat je voelt, denkt of doet. Het is fijn daarbij te benadrukken dat wat je voelt van jou is, niet van de baby. De woorden die je vertelt maken duidelijk wat er door je heen gaat. Het bevordert de veerkracht. En dit kan je al doen als je baby nog in je buik zit.

Zoek je zelf naar woorden bij je baby, peuter of kleuter? Dan kan voorlezen aan je jonge kind over jouw psychische problemen helpen. Deze voorlees- of prentenboeken helpen je daarbij. Lukt het je niet om de boeken zelf aan te schaffen? Informeer dan eens bij je plaatselijke bibliotheek. Je kind krijgt hier een gratis abonnement met het boekstartkoffertje en wellicht kunnen ze de boeken voor je reserveren. 

PIP

De moeder van Pip is soms zomaar heel boos en vreemd. Pip begrijpt er helemaal niets van. Totdat mama kan uitleggen hoe het komt dat ze vervelend doet zonder dat ze dat zelf wil.

Papa is paars

De papa van Jet en de mama van Job hebben psychische problemen. Soms zijn ze gewoon papa of mama, maar dikwijls zijn ze onvoorspelbaar en onbereikbaar. Jet en Job kunnen daarom niet bij hun papa en mama wonen.

Mama heeft een beer

Mama Kangoeroe heeft een beer in haar hoofd. Het is een Grommende Beer. Hij is heel erg groot. En de Grommende Beer laat zich niet zomaar wegjagen. Oei! Wat moet Mama Kangoeroe doen? Wat moet Kleine Kangoeroe doen?

Harrie Haas is de draad kwijt

Vanuit eigen ervaring heeft Moniek Rikken Offermans dit boek geschreven voor kinderen die ouders hebben met psychische problemen. Zo kan je kinderen eenvoudig uitleggen wat mentale problemen bij ouders zijn.

Praten met je kind

Psycholoog Paulien Kuipers moedigt je aan om te spreken met je baby over wat er aan de hand is, en ook om de band met je kind te herstellen. Het is fijn als iemand je  ondersteunt in het uitspreken naar je baby of kind. Paulien geeft in dit filmpje voorbeelden hoe je dit kan doen. 

Zelfcheck

Soms is het fijn om te weten of de klachten die je hebt erbij horen. Daarom hebben we hier voor ouders een aantal vragenlijsten gebundeld, die ook worden gebruikt als je je aanmeldt bij een zorgprofessional. Deze vragenlijsten zijn heel laagdrempelig en je krijgt zo een beetje een idee over de ernst van je klachten. Je kan ze dus lekker thuis invullen vanachter je pc. Natuurlijk kunnen ze het advies van een gespecialiseerde professional niet vervangen. Zit je met vragen: trek hier bij ons aan de bel, plan een kennismakingsgesprek met één van onze PIMH professionals, raadpleeg je huisarts of schakel het consultatiebureau in. Blijf er niet mee zitten. 

Heb ik perinatale angst?

Misschien zegt de term perinatale angst je niet meteen iets. Het is een term die vaak gebruikt wordt door zorgprofessionals en niet door ouders. Perinataal verwijst naar de tijd rondom de geboorte. Perinatale angst gaat dus om angstgevoelens rondom de geboorte van je kind.

Trimbos vertelt wat we weten over angst rond de bevalling.

Heb ik een peripartum of postnatale depressie?

De term postnatale depressie zegt je waarschijnlijk wel iets. Het betekent dat vrouwen of mannen (!) depressieve gevoelens ontwikkelen nadat de baby geboren is. We weten dat die sombere gevoelens vaak ook al tijdens de zwangerschap ontstaan. Daarom wordt de term peripartum ook gebruikt, die duidt op de periode voor, tijdens en na de bevalling. 

Trimbos zet helder op een rijtje wat bekend is over depressie rond de bevalling.

Heb ik perinaal dwanggedrag?

Heb je wel eens gehoord van een dwangstoornis? Die term wordt vaak gebruikt bij mensen die van zichzelf bepaalde dingen moeten doen of moeten denken om te zorgen dat er niets vervelends gebeurt. Er wordt dan ook wel gesproken over dwanghandelingen of dwanggedachten. Tijdens en na de geboorte kan dit dwang- gedrag ineens ontstaan. Of het was er al, maar wordt ineens veel meer. 

OCDnet geeft uitleg over perinatale dwang: Perinatale Obsessieve Compulsieve Stoornis.

Heb ik een perinatale psychose of een kraambedpsychose?

Er is een groep vrouwen die tijdens of na de geboorte merkt dat het gevoel met de werkelijkheid verandert, of dat er waanbeelden ontstaan. Deze klachten kunnen in korte tijd ernstig worden en het is daarom altijd belangrijk om bij deze gevoelens direct met een huisarts af te stemmen. 

Je kunt meer lezen over perinatale psychose op het platform van Memam.

Heb ik PTSS?

De bevalling kan een mooie en ook een ingrijpende ervaring zijn. Een ingrijpende ervaring die je moeilijk kan verwerken en waarbij gevoelens en herinneringen steeds terug lijken te komen, kan een traumatische ervaring worden. We noemen het dan ook wel een posttraumatische stressstoornis. Je kunt meer lezen in de Factsheet bevallingsgerelateerde PTSS opgesteld door de Vereniging EMDR Nederland. Meer lezen over wat je kunt doen bij een bevallingstrauma? Ga dan naar: Keuzehulp Bevallingstrauma.

Sommige ouders houden een PTSS over aan een periode met een veel huilende baby. Andere ouders houden een PTSS over aan een overleden baby, een ernstig zieke baby die geopereerd moest worden en/of een periode met veel stress op de Intensive Care. Een bevalling na het HELLP syndroom, of een bevalling met instrumenten of een keizersnede kunnen ook de kans op PTSS vergroten. Merk jij dat de ingrijpende ervaring nog zo doorwerkt op je spanning en emoties? Bespreek het dan met je huisarts en laat je door verwijzen naar een professional. Er is vaak namelijk veel aan te doen. 

Borstvoeding na seksueel trauma

Borstvoeding geven kan voor sommige moeders die in het verleden een vorm van seksuele grensoverschrijding hebben ervaren, uitdagend zijn.

Onze zelfhulp Borstvoeding na seksuele grensoverschrijding biedt ondersteuning en handvatten om met deze gevoelens om te gaan en een positieve borstvoedingservaring te bevorderen. 

Heb je behoefte aan herkenning, steun of een plek om gewoon even je verhaal kwijt te kunnen? Via de online ouder community van IMH voor ouders krijg je als ouder gratis toegang tot betrouwbare informatie en steun van andere ouders. Je vindt er herkenning en een veilige plek om vragen te stellen over zwangerschap, opvoeding en ouderschap.

  • Betrouwbare informatie van deskundigen over o.a. eten, huilen, slapen en ontwikkeling
  • Ervaringen en steun van andere ouders
  • Praktische tips en materialen die ook door professionals worden gebruikt
  • Een veilige online omgeving waar je je vragen kunt stellen
  • Maandelijkse online bijeenkomst met onze specialisten

Je bent welkom om mee te lezen, een vraag te stellen of actief in gesprek te gaan. Alles mag op jouw eigen tempo.

Het krijgen van een baby of het opvoeden van jonge kinderen kan veel vragen…

Bij ons kun je terecht voor gespecialiseerde PIMH-behandelingen…

Of je nu met grote of kleine zorgen rondloopt, wij luisteren en zoeken samen naar een aanpak.

Ben je op zoek naar IMH-zorg voor jezelf of voor een gezin dat je ondersteunt?

Via de kaart hieronder zie je eenvoudig welke professionals bij jou in de buurt actief zijn…